Afvalbeheer: de juiste manier van vernietigen en recycleren kiezen

Opgelet !

Begin 2017 werd een nieuwe wetgeving, Brudalex, van kracht. Wij verwijzen u door naar de website van Leefmilieu Brussel om hiervan kennis te nemen. De informatie op deze pagina's is momenteel nog niet helemaal up-to-date.

1. De algemene regel voor alle afvalstoffen

Het is verboden afvalstoffen te begraven, te verbranden, achter te laten op een openbare of private plaats behalve op de daartoe voorziene locaties. Als het Gewestelijk Agentschap voor Netheid moet tussenkomen, zal de factuur toegestuurd worden aan de persoon die het afval op onregelmatige wijze heeft achtergelaten of aan de bewoner of de eigenaar van de plek. 

Het opslaan of verwerken van afval vereist vaak een milieuvergunning. Bijvoorbeeld : het stockeren van niet gevaarlijk inert afval op een oppervlakte van minimum 100 m² of het stockeren van gevaarlijk afval van minstens 100 kg vereist een dergelijke vergunning.

Het afval moet gesorteerd worden en overgedragen aan een erkende afvalvalbeheerder in geval van niet gevaarlijk afval (zoals autobanden), gevaarlijk afval (waaronder afval uit de gezondheidszorg), dierlijk afval (waaronder oliën en dierlijke vetten), gebruikte afvaloliën (waaronder motorolie enz),... Indien u beroep doet op een erkende ophaler van afval, is het uw taak om de erkende afvalverwerkende installatie aan te geven waar u afval dient te worden afgegeven. Indien u zelf uw afval wil vernietigen, dient u wel uw milieuvergunning na te leven.

Bewijzen zoals een inzamelcontract of facturen dient u bij te houden want ze kunnen nog jaren nadien opgevraagd worden (5 jaar voor gevaarlijk afval), 2 jaar voor andere soorten afval). Voor extreem lage hoeveelheden van huishoudelijk afval, zijn de regels minder strikt.

De invoer en uitvoer van afval is onderhevig aan zeer strikte voorwaarden en vereist specifieke toelatingen. Voor meer info hiervoor, kan u best contact opnemen met Leefmilieu Brussel (afdeling Milieupolitie en Bodem

Alle afvalstoffen worden per type en/of per activiteitensector gerangschikt in een Europese lijst. De afvalstoffen waarvan specialisten hebben vastgesteld dat deze per definitie als gevaarlijk moeten worden beschouwd (corrosief, ontvlambaar, giftig, kankerverwekkend, milieutoxisch, irriterend), zijn te herkennen aan een asterisk (*) achter de zescijferige code. Enkele voorbeelden van gevaarlijk afval: neonlampen, spaarlampen, batterijen, blusapparatuur, detergenten, injectiespuiten, electrisch of electronisch materiaal, motorolie, asbest..

Wat betreft gevaarlijk afval, dient u ook de volgende verplichtingen na te leven:

  • verdunning of vermenging met andere materialen, substanties of afvalstoffen is in het algemeen niet toegestaan; (bepaalde vermengingen wel);

  • de opslag van gevaarlijk afval wordt in heel wat gevallen beschouwd als een risicovolle activiteit voor de bodem.  Dit heeft tot gevolg dat u bij de aanvraag van een milieuvergunning, alsook bij de verlenging of overdracht ervan, bij de verkoop van het terrein waarop het afval opgeslagen ligt, enzovoort, steeds een verkennend bodemonderzoek moet doen, tenzij u hiervoor een afwijking hebt bekomen;

  • op de verpakking dient een etiket te worden aangebracht waarmee  de aard, de samenstelling en de hoeveelheid van het afval kan geïdentificeerd worden.

  • Gevaarlijk afval moet zodanig worden vervoerd en verpakt, dat elk risico en elke kans op vervuiling vermeden worden. Sommige erkende ondernemingen leveren aangepaste containers;

Voor bepaalde afvalstoffen (vb. batterijen, dierlijk afval of afval uit de gezondheidszorg), dient u de bovenstaande regels na te leven, met uitzondering van de opslag, de verpakking of de ophaling waarvoor specifieke verplichtingen gelden. Deze bijzondere regels worden hieronder beschreven.

Op de site van Leefmilieu Brussel vindt u meer informatie over de verschillende afvalstoffen en hun verwerking.

2. Verpakkingsafval waarvoor u zelf verantwoordelijk bent 

Dit is het geval:

  • indien u producten bestemd voor de Belgische markt in België hebt verpakt of laten verpakken;

  • indien u in het buitenland verpakte producten hebt ingevoerd of laten invoeren voor de Belgische markt, die u echter niet zelf uit de verpakking haalt of verbruikt;

  • indien u producten die niet behoren tot de twee bovenstaande categorieën, uit hun verpakking hebt gehaald of hebt verbruikt, waarbij industrieel verpakkingsafval is gegenereerd;

  • en, in tegenstelling tot het voorgaande, indien u dienstverpakkingen (m.a.w.: verpakkingen die worden gebruikt op de plaats waar de klant een product of dienst koopt, verbruikt en/of voorgesteld wordt zoals de tassen die aan de kassa worden verdeeld, de zakken voor het brood) in België hebt geproduceerd of ingevoerd om ze op de Belgische markt te brengen.

Als verpakkingsverantwoordelijke die minstens 300 kg verpakkingen per jaar op de markt brengt, moet u ofwel:

  • dit verpakkingsafval terughalen bij uw klanten, instaan voor de vernietiging ervan met naleving van bepaalde quota’s inzake recyclage en jaarlijks de Interregionale Verpakkingscommissie (IVC) informeren over de manier waarop u uw verpakkingsafval beheert;

  • een beroep doen op een erkende instelling die mits betaling uw verplichtingen inzake terugname en informatieverlening op zich neemt. Voor het huishoudelijke verpakkingsafval is dat Fost-Plus, voor het industriële verpakkingsafval is dat Val-I-Pac.

De “grote” verpakkingsverantwoordelijken moeten eveneens om de 3 jaar een algemeen preventieplan voorleggen aan de IVC.

Behoort u niet tot een van deze voorbeelden, dan kunt u uw verpakkingsafval teruggeven aan uw leverancier of het laten wegvoeren via de klassieke ophaalcircuits.

Opgelet: als uw verpakkingen resten van gevaarlijke producten bevatten, worden ze zelf ook gevaarlijk afval.

3. Gebruikte batterijen en accu’s

Dit gevaarlijke afval moet worden gedeponeerd in de BEBAT-boxen die in bepaalde handelszaken opgesteld staan. Bij grote hoeveelheden biedt BEBAT andere gratis ophaalmogelijkheden aan. 

4. Afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA)

AEEA omvat verschillende soorten afval zoals oude pc’s, televisies, koelkasten, huishoudelijke of professionele elektrische ovens, lamparmaturen, boormachines, thermostaten, koffiemachines, neons, spaarlampen, led-verlichting enz. Opgelet: sommige zaken worden als gevaarlijk afval beschouwd omdat ze gevaarlijke elementen bevatten zoals batterijen, LCD-schermen, kwikzilver, koelvloeistoffen.

Als de desbetreffende apparatuur nog werkt, kunt u ze eventueel bezorgen bij een vereniging gevestigd in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, die actief is in de sector van de tweedehandsproducten.

Werkt de apparatuur niet meer, dan moet u een onderscheid maken tussen AEEA afkomstig van:

Voor meer informatie verwijzen wij u naar de website van Recupel.

5. Afvaloliën en gebruikte PCB’s

Afvaloliën zijn industriële of smeeroliën op minerale basis die ongeschikt zijn geworden voor het gebruik waarvoor ze oorspronkelijk bestemd waren (bv. afvalolie van motoren, minerale smeeroliën).

Gebruikte PCB’s zijn polychloorbifenylen, polychloorterfenylen of mengelingen bestaande uit polychloorbifenylen en/of polychloorterfenylen die gebruikt werden of vervat zitten in afgedankte objecten of apparaten (bv. askarel in hoogspanningscabines of transformators).

Voor dit soort gevaarlijk afval, is het verboden:

  • ze te deponeren of te laten wegstromen in de bodem, oppervlaktewateren, grondwaterlagen, rioleringen, leidingen, collectoren of andere plaatsen waar ze het milieu kunnen vervuilen;

  • synthetische (rem)oliën te mengen met minerale oliën (motorolie, snijolie)

6. Versleten banden

Versleten banden kunt u gratis terugbezorgen aan uw garagehouder bij de aankoop van nieuwe banden. Bij grotere hoeveelheden kan u zich best richten tot één van de kanalen die in punt 1 werden besproken.

7. Afgedankte voertuigen

Een volledige afgedankte auto kan gratis worden terugbezorgd aan de garagehouder bij aankoop van een nieuw voertuig van hetzelfde type, of u kan uw afgedankte auto naar een van de centra vermeld in de onderstaande lijsten brengen:

8. Dierlijk afval, visafval

Hierbij gaat het om kadavers, karkassen en delen van dieren of vissen, alsook producten van dierlijke oorsprong die niet bestemd zijn voor menselijke consumptie.  Keuken- en tafelafval die daarvan elementen bevat, wordt ook als dierlijk afval beschouwd. Dierlijk afval wordt onderverdeeld in drie klassen:

  • kadavers van dieren en specifieke risicomaterialen die BSE of de gekkekoeienziekte zouden kunnen verspreiden.  Bijvoorbeeld: de wervelkolom van runderen ouder dan 12 maanden en afkomstig uit een risicoland (categorie 1);

  • afval dat zou kunnen leiden tot ernstige risico’s, andere dan BSE, voor de gezondheid van mens en dier (categorie 2);

  • afval dat geen ernstig risico inhoudt op de verspreiding van ziekten die overdraagbaar zijn naar mens of dier (categorie 3). In deze categorie bevinden zich trouwens de oliën en gebruikte vetten in de voedingsindustrie.

Zijn uitgesloten van het dierlijk afval: uitwerpselen en bezinksel van waterbehandelingsinstallaties indien een rooster van 6 mm het afval van categorieën 1 en 2 tegenhoudt vóór het water enige andere behandeling ondergaat.

Dierlijk afval of visafval, die soms gevaarlijk zijn, moeten:

  • worden opgeslagen in hermetisch afgesloten, desinfecteerbare bakken voorzien van een deksel en gelabeld volgens categorie. De bakken mogen niet buiten gestockeerd worden maar enkel in een lokaal dat specifiek bestemd is voor dit type afval. Het lokaal moet bovendien op slot kunnen en niet toegankelijk zijn voor het publiek.
    De 4 voornaamste etiketten zijn :gedenatureerd worden met methyleenblauw en opgeslagen in een bak voorzien van een geel label indien het om categorie 1 gaat.

    • CAT 1 – Exclusivement pour élimination – Uitsluitend voor de verwijdering
    • CAT 2 - Impropre à la consommation animale – Niet geschikt voor dierlijke consumptie
    • CAT 2 – Destinés à l’alimentation de …- Voeder voor …
    • CAT 3 - Non destiné à la consommation humaine – Niet geschikt voor menselijke consumptie".
  • minimum 1x/week) afgehaald worden. Een traceerbaarheidsborderel dat door beide partijen is ingevuld, alsook een factuur moet uw afval begeleiden.

  • het voorwerp uitmaken van een jaarlijkse verwerkingsbalans op basis van uw facturen alsook van een verwerkingsschema waarin wordt uitgelegd hoe u de verschillende soorten afval beheert.

9. Afval uit de gezondheidszorg

Er zijn twee categorieën:

  • Speciaal afval (gevaarlijk) dat opgeslagen moet worden in gele verpakkingen die beantwoorden aan technische criteria. Hierbij gaat het met name om snijdende, stekende of scherpe objecten (bv. naalden, scalpelmesjes), lichaamsdelen, bloed of andere lichaamsvloeistoffen, niet ontsmet afval afkomstig van microbiologielaboratoria dat in contact is gekomen met culturen van micro-organismen en de culturen op zich, afval afkomstig van een patiënt die lijdt aan een aandoening vermeld in bijlage 1 van het besluit.
     
  • Niet-speciaal afval dat moet worden verpakt in grijze zakken die beantwoorden aan technische criteria en verbrand. Hierbij gaat het met name om afval afkomstig van gezondheidszorgactiviteiten dat niet behoort tot de categorie van het speciale afval (bv. gipsverbanden, lege recipiënten van geneesmiddelen) of dat met succes voorafgaandelijk is ontsmet.

Met uitzondering van personen die alleen werken of met de hulp van een secretariaat, moeten producenten van gezondheidszorgafval een verantwoordelijke voor het beheer van hun afval aanstellen die onder andere een preventie- en beheersplan dient op te stellen.  De naam van die verantwoordelijke en het plan moeten worden bezorgd aan Leefmilieu Brussel.

10. Tandamalgaamafval

Als tandarts dient u in uw tandheelkundige eenheid een amalgaamscheider te installeren die dagelijks gemiddeld niet meer dan 0,3 mg kwik per liter gefilterd water laat passeren.

De amalgaamresten, inclusief het bezinksel uit uw scheider zijn gevaarlijke afvalstoffen.

11. Bouw- en sloopafval

Het steenachtige en zanderige gedeelte van het bouw- en sloopafval moet worden gerecycleerd, hetzij door de aannemer zelf, hetzij door een recyclage-inrichting vermeld in een van de volgende lijsten:

Voor asbesthoudend afval en afgeleiden ervan, verwijzen wij u door naar de specifieke pagina hierover op deze website en het gedeelte van de website van Leefmilieu Brussel dat handelt over asbesthoudend afval.

Voor meer informatie over bouw-en sloopafval, verwijzen wij u tevens door naar de site van Leefmilieu Brussel.

12. Radioactief afval

Het beheer van radioactief afval (medische toestellen, laboratoriumapparatuur, ionische rookdetectors …) blijft een federale bevoegdheid en moet geval per geval worden bestudeerd.  De nationale instelling voor radioactief afval en verrijkte splijtstoffen (NIRAS) kan u de nodige informatie bezorgen, indien u geconfronteerd zou worden met de noodzaak om dergelijk afval te verwijderen.

Updated 28/07/2017

(Toekomstig) ondernemer ?
Vragen ?

info@1819.brussels
bel 1819

Ma-Vr van 09:00 tot 13:00
en Di van 17:00 tot 19:00

Dienst gratis behalve kost van lokale oproep

infopoint 1819

Ma-Vr van 13:00 tot 17:00

Charleroisesteenweg 110, 1060 Brussel

Meer weten ?

Abonneer u op onze nieuwbrief

  • Tweewekelijks
  • Gratis
  • Meer dan 22000 abonnees

Follow us