Waarborgen: dekkingsmiddelen voor uw kredieten

Op basis van een aantal parameters zal de geldschieter al dan niet waarborgen eisen van de ondernemer, van zijn onderneming of van derden, om zo het risico te dekken dat ontstaat door de toekenning van de kredieten.

Waarom waarborgen eisen ?

Ieder krediet dat door een geldschieter wordt toegekend, betekent voor hem een risico, de ene keer al wat groter dan de andere, dat er niet wordt terugbetaald. Als de schuldenaar immers niet langer in staat is zijn verbintenissen na te komen, zal de geldschieter meer dan waarschijnlijk niet al zijn uitgeleende geld kunnen recupereren.

Het is precies om zich te beschermen tegen dat risico, dat banken en andere verstrekkers van leningen zich willen verzekeren via toereikende waarborgen, en dat voorafgaandelijk aan de toekenning van een krediet. Als er zich een ernstig probleem voordoet, moet men via de verleende waarborgen een hogere recuperatie van de ontleende fondsen kunnen verzekeren.

De geldschieter moet onder andere het volgende bepalen volgens externe en eigen criteria :

  • het mogelijke risiconiveau van een transactie
  • de beschikbare waarborgen en hun valorisatie
  • de kosten voor het plaatsen van de waarborgen
  • de aanvaardbare risicograad
  • de kwaliteit en het strategische belang van de relatie met de klant
  • de gewenste vergoeding voor de ontleende fondsen

Wat het eerste punt betreft, namelijk het risico van de transactie: dit is uiteraard het resultaat van een hele reeks risicofactoren die te maken hebben met de activiteit van de onderneming, de sector waarin de onderneming actief is, haar financiële structuur, het profiel van de ondernemer, het gefinancierde object enz.

De gewenste vergoeding voor de ontleende fondsen, de kwaliteit van de relatie met de klant en de aanvaardbare risicograad zijn afhankelijk van interne parameters bij de geldschieter, maar ook van de risicoparameters van de transactie.

Wat het kostenaspect voor de plaatsing van de waarborgen betreft: dit kan op het eerste gezicht verrassend lijken, maar men moet zich ervan bewust zijn dat de geldschieter in sommige gevallen liever zal afzien van een waarborg. Dat is onder andere het geval wanneer hij zelf voldoende gelooft in het project en/of wanneer hij denkt dat de kosten voor het plaatsen van de waarborg niet in verhouding zijn tot het verkregen voordeel.  In een dergelijk geval wordt het krediet ongedekt verleend (zonder garantie).

Maar voor de meeste kmo’s zullen hun financiële structuur en hun terugbetalingscapaciteit niet volstaan om te beantwoorden aan de vereisten van de banken. Dus zullen die een of andere vorm van aanvullende waarborg vereisen.

De ondernemer, van zijn kant, moet bepaalde aspecten goed overwegen vooraleer waarborgen te verlenen aan zijn geldschieters :

  • sommige waarborgen betreffen slechts een beperkt gedeelte van het bedrijfsvermogen, andere zijn veel ruimer, en nog andere betreffen tegoeden die zich buiten de onderneming bevinden
  • sommige waarborgen kunnen beperkt zijn in de tijd, qua bedrag of qua omvang van het te dekken krediet
  • de kostprijs voor het vastleggen van verschillende waarborgen kan sterk variëren en is soms erg hoog
  • privéwaarborgen verlenen om beroepsrisico’s te dekken, vooral wanneer het gaat om een roerende of onroerende zakelijke waarborg, wordt sterk afgeraden
  • de aard van de gekozen waarborgen is erg belangrijk voor de onderneming, want sommige delen van het vermogen zijn niet langer vrij beschikbaar als gevolg van de plaatsing van bepaalde waarborgen, waardoor de onderneming soms op erg lange termijn verbonden is met de begunstigde van de waarborg

Het is dus de ondernemer die een compromis moet sluiten met zijn financiële instelling, zodat voldaan wordt aan de waarborgeisen van deze laatste, maar de ondernemer toch nog een toereikende manoeuvreerruimte behoudt.

De verschillende soorten waarborgen

Traditioneel onderscheiden we:

  1. de zakelijke waarborgen die betrekking hebben op goederen met een intrinsieke waarde
  2. de persoonlijke waarborgen die een vorderingsrecht op één of meer personen impliceren
  3. de morele waarborgen die de ontlener geen echte juridische waarborg bieden
  4. de voorrechten die wettelijk zijn vastgelegd en niet voortvloeien uit een akkoord tussen de partijen

Een zakelijke waarborg is een bevoorrechte schuldvordering op een roerend of onroerend goed van de kredietnemer of een derde die de kredietgever een voorkeursrecht geeft op de verkoopprijs van dat goed.

1. Reële waarborgen

Enkele van de bekendste zakelijke waarborgen zijn onder andere:

  • hypotheek
  • onderpand op basis van goodwill
  • onderpand van titels of waardepapieren
  • bankgarantie
  • verzekering, waaronder de kredietverzekering

De waarborgen die worden verleend door het Brussels Waarborgfonds zijn eveneens zakelijke waarborgen en kunnen doorslaggevend zijn voor de toekenning van een financiering.

De hypotheek is een zakelijk recht van de kredietgever op een als waarborg verschaft onroerend goed. Indien de kredietnemer in gebreke blijft, kan de bank de verkoop van het goed eisen om het resterende kredietsaldo geheel of gedeeltelijk terug te betalen. Bij een beroepskrediet kan het in waarborg genomen gebouw ofwel het gebouw zijn dat wordt gefinancierd door het te dekken krediet, ofwel een ander gebouw dat toebehoort aan een derde, bijvoorbeeld de ondernemer zelf. Het wordt sterk afgeraden om private zakelijke waarborgen te verlenen tot dekking van professionele verbintenissen, maar het is niet altijd mogelijk om dit te vermijden.

2. Persoonlijke waarborgen

De bekendste persoonlijke waarborg is de borgtocht. Borgtocht is een contract waarmee de borgsteller zich ten opzichte van een schuldeiser ertoe verbindt om de verbintenissen aangegaan door een hoofdschuldenaar te respecteren, indien deze laatste dat niet doet. Door een borg te eisen, breidt de financiële instelling haar waarborg uit tot een vermogen dat zich buiten de onderneming situeert.

De borgen die de bankier vereist, zijn doorgaans solidair en ondeelbaar.

De solidariteit impliceert dat bij niet-terugbetaling van de door de kredietnemer verschuldigde sommen, de kredietgever van de borgsteller kan eisen dat deze laatste de volledige resterende schuld betaalt, alsof hij zelf de hoofdschuldenaar is.

De ondeelbaarheid impliceert dat, als meerdere personen hebben aanvaard om borg te staan, de schuldeiser zich het recht voorbehoudt om het volledige bedrag van eender welke borgsteller terug te vorderen. Men moet dus bijzonder voorzichtig zijn vóór men zich borg stelt en, indien mogelijk, het bedrag en de duur beperken

3. Morele waarborgen

Morele waarborgen verlenen geen enkele bevoorrechte schuldvordering aan de bank. Ze steunen hoofdzakelijk op het vertrouwen in het feit dat de kredietnemer zijn verbintenissen zal nakomen. Bij opzegging van het krediet, komt de kredietgever op dezelfde hoogte te staan als de andere schuldeisers, en soms zelfs minder hoog.

Een van de bekendste morele waarborgen is het hypothecair mandaat. Het mandaat is een overeenkomst waarmee de eigenaar van een goed een onherroepelijk mandaat verleent aan de kredietgever om een hypotheek te nemen op een gebouw. De eventuele omzetting van het mandaat in een hypotheek kan zonder voorafgaande kennisgeving worden gerealiseerd door de begunstigde van de waarborg, en dit voor rekening van de opdrachtgever. De mandaatkosten liggen aanzienlijk lager dan die voor een hypotheek. Voor de kredietgever is een mandaat geen echte waarborg, want niets verhindert de kredietnemer om een hypotheek in eerste rang te verlenen op hetzelfde goed, ten gunste van een andere kredietgever.

4. Voorrechten

Een voorrecht is een recht dat door de wet wordt verleend vanwege de bijzondere aard van de schuldvordering, waardoor de schuldeiser in geval van “samenloop van voorrechten” de kans krijgt om prioritair te worden betaald met de opbrengsten van het vermogen (of een deel ervan) van de onderneming/de schuldenaar.

De toekenning van voorrechten is voorbehouden aan de wetgever, die eveneens de plaats (de rang) bepaalt die een bepaald voorrecht inneemt ten opzichte van de andere voorrechten.

Doorgaans wordt een onderscheid gemaakt tussen de algemene voorrechten en de bijzondere voorrechten. De bijzondere voorrechten primeren op de algemene voorrechten.

De algemene voorrechten slaan op het hele vermogen of op een abstract deel ervan, en stellen dat een bepaalde schuldvordering vóór een andere moet worden betaald. Bij bijzondere voorrechten is aan een bepaalde schuld een bepaald goed tot zekerheid verbonden. De bevoorrechte schuldvordering wordt bij voorrang uitbetaald met de opbrengst van dat goed.

Bij financiering van uitrustingsgoederen eist de bank vaak dat ze in de rechten van de onbetaalde verkoper wordt gesteld (wordt gesubrogeerd).

Updated 28/07/2017

(Toekomstig) ondernemer ?
Vragen ?

info@1819.brussels
bel 1819

Ma-Vr van 09:00 tot 13:00
en Di van 17:00 tot 19:00

Dienst gratis behalve kost van lokale oproep

infopoint 1819

Ma-Vr van 13:00 tot 17:00

Charleroisesteenweg 110, 1060 Brussel

Meer weten ?

Abonneer u op onze nieuwbrief

  • Tweewekelijks
  • Gratis
  • Meer dan 22000 abonnees

Follow us